10. Sınıf Kimya MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 72 Cevapları
Alıştırma 2.1.
1) Soru: Bir organik bileşiğin 30 gramında 2 gram hidrojen atomu vardır. Bu bileşiğin kütlece 2/5’i karbon ve 8/15’i oksijen atomundan oluşmaktadır. Mol kütlesi 180 g/mol olan bu bileşiğin basit ve molekül formülünü bulunuz (H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, O: 16 g/mol).
Çözüm:
– Bileşik kütlesi = 30 g
– Hidrojen kütlesi = 2 g -> n_H = 2 / 1 = 2 mol H
– Karbon kütlesi = 30 x (2/5) = 12 g C -> n_C = 12 / 12 = 1 mol C
– Oksijen kütlesi = 30 x (8/15) = 16 g O -> n_O = 16 / 16 = 1 mol O
– Kütleler toplamı = 2g + 12g + 16g = 30g (doğrulanmıştır).
– 30 g bileşikteki mol oranları: C: 1, H: 2, O: 1.
– Basit Formül: CH2O (Basit formül kütlesi = 12 + 2×1 + 16 = 30 g/mol).
– Mol kütlesi = 180 g/mol.
– n = 180 / 30 = 6.
– Molekül Formülü: C6H12O6 (Glikoz/Fruktoz) olarak bulunur.
2) Soru: Basit formülü CH3O olan bir bileşiğin mol kütlesi 62 g/mol’dür. Bileşiğin molekül formülünü bulunuz (H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, O: 16 g/mol).
Çözüm:
– Basit formül kütlesi (CH3O) = 12 + 3(1) + 16 = 31 g/mol.
– Molekül kütlesi = 62 g/mol.
– Katsayı (n) = 62 / 31 = 2.
– Molekül Formülü = 2 x (CH3O) = C2H6O2 (Etandiol / Glikol) bulunur.
3) Soru: C, H ve O atomlarından oluşan bir bileşiğin basit formülü CH2O şeklindedir. Bileşiğin 1 molünde 6 g H bulunduğuna göre bileşik ile ilgili;
I. Kütlece %40’ı C atomudur.
II. Molekül formülü C3H6O3 şeklindedir.
III. 1 mol bileşik 16 g O atomu içerir.
ifadelerinden hangileri doğrudur (H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, O: 16 g/mol)?
Çözüm:
– Basit formül: CH2O (Basit formülde 2 mol H yani 2 g H vardır).
– 1 mol bileşikte 6 g H yani 6 mol H atomu bulunmaktadır.
– Katsayı n = 6 / 2 = 3.
– Molekül Formülü = 3 x (CH2O) = C3H6O3. (II. ifade DOĞRUDUR).
– 1 mol C3H6O3 bileşiğinin kütlesi = 3(12) + 6(1) + 3(16) = 36 + 6 + 48 = 90 g/mol.
– Karbon kütlece yüzdesi = (36 / 90) x 100 = %40’tır. (I. ifade DOĞRUDUR).
– 1 mol bileşikte 3 mol O atomu yani 3 x 16 = 48 g O atomu vardır. (III. ifade YANLIŞTIR).
– Cevap: I ve II doğrudur.
4) Soru: C ve H atomlarından oluşan ve ideal gaz olan bir bileşiğin 29 gramı normal koşullarda 11,2 L hacim kaplamaktadır. Bu bileşiğin 29 gramı tam verimle yakıldığında normal koşullarda 44,8 L CO2 ve 45 g H2O elde edilmektedir. Bu bileşiğin basit formülünü ve molekül formülünü bulunuz (H: 1 g/mol, O: 16 g/mol).
Çözüm:
– Bileşiğin mol sayısı = 11,2 L / 22,4 L/mol = 0,5 mol.
– 0,5 mol bileşik = 29 g ise 1 mol bileşiğin kütlesi (Mol Kütlesi) = 29 / 0,5 = 58 g/mol.
– Oluşan CO2 mol sayısı = 44,8 / 22,4 = 2 mol CO2 -> İçindeki C atomu = 2 mol C (2 x 12 = 24 g C).
– Oluşan H2O mol sayısı = 45 / 18 = 2,5 mol H2O -> İçindeki H atomu = 2,5 x 2 = 5 mol H (5 x 1 = 5 g H).
– 0,5 mol bileşikte 2 mol C ve 5 mol H vardır.
– 1 mol bileşikte 2 / 0,5 = 4 mol C ve 5 / 0,5 = 10 mol H bulunur.
– Molekül Formülü: C4H10 (Bütan, Mol Kütlesi = 4×12 + 10×1 = 58 g/mol).
– C4H10 en küçük tam sayılara sadeleştirilirse (2 ile sadeleştirme):
– Basit Formülü: C2H5 bulunur.
Tüm sayfaların detaylı cevapları için 10. Sınıf Kimya MEB Yayınları Cevapları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.