Ön Değerlendirme (Robot Süpürge) Soru Çözümleri
Soru 1: Süpürgenin O noktasındaki konumunu tanımlamak için hangi temel bilgilere ihtiyaç duyulduğunu belirtiniz.
Cevap 1: Süpürgenin O noktasındaki konumunu tam olarak tanımlayabilmek için üç temel bilgiye ihtiyaç vardır:
1. Seçilen referans noktası (örneğin hareketin başladığı A noktası),
2. Referans noktasına göre O noktasının yönü (A’dan O’ya doğru yönlü doğrultu),
3. Referans noktası ile O noktası arasındaki en kısa mesafenin büyüklüğü (vektörel konum büyüklüğü).
Soru 2: Süpürgenin hareketi boyunca hangi durumdaki yer değiştirme büyüklüğü en küçüktür?
Cevap 2: Süpürge A noktasından başlayıp sırasıyla O, B, C noktalarından geçerek tekrar A noktasına geri döndüğünde, tüm tur sonundaki toplam yer değiştirme büyüklüğü 0 (sıfır) olur. Dolayısıyla süpürgenin başlangıç noktasına tamamen geri döndüğü durumdaki yer değiştirme büyüklüğü en küçüktür.
Soru 3: Süpürgenin B ve C noktaları arasındaki yer değiştirmesini açıklayarak şekil üzerinde çizerek gösteriniz.
Cevap 3: Süpürgenin B noktasından C noktasına yaptığı yer değiştirme (Δx_BC), B noktasından C noktasına çizilen en kısa yönlü doğru parçasıdır (vektörüdür). Matematiksel olarak Δx_BC = x_C – x_B şeklinde ifade edilir. B noktasından başlayıp ok ucu C noktasını gösterecek şekilde B’den C’ye düz bir ok çizilerek gösterilir.
Soru 4: Süpürgenin hareketinin hangi durumlarda ivmeye sahip olduğunu hızının büyüklüğü ve yönündeki değişiminden faydalanarak açıklayınız.
Cevap 4: İvme, birim zamandaki hız değişimidir (Δv / Δt). Süpürgenin ivmeye sahip olduğu durumlar şunlardır:
– Hız büyüklüğünün değiştiği durumlar: A noktasından durgun hâlden harekete başlarken hızlandığı anlarda ve A, B, C noktalarına yaklaşırken durmak için yavaşladığı anlarda teğetsel ivmeye sahiptir.
– Hız yönünün değiştiği durumlar: B ve C köşelerinden dönerek yön değiştirdiği anlarda, hızının büyüklüğü sabit kalsa bile yönü değiştiği için hareket ivmelidir.
Tüm sayfaların detaylı cevapları için 10. Sınıf Fizik Ders Kitabı MEB Yayınları Cevapları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.